Uitleg voor de supporter

Voor wie de eerste keer naar een rugbymatch gaat kijken, lijkt de sport een chaotische verzameling van niet te ontcijferen bewegingen en toevallig botsingen. Maar niets is minder waar. In werkelijkheid is rugby een zeer technische en georganiseerde sport waarin ontelbaar veel wetten het verloop van het spel bepalen. Om deze fantastische teamsport waar strategie, kracht en conditie centraal staan voor u duidelijker te maken, leggen wij hieronder alle belangrijke informatie uit.


Basisbegrippen

Een partijtje rugby bestaat uit twee keer 15 spelers en duurt twee keer 40 minuten. Het is een aaneenschakeling van line-outs, mauls, rucks en scrums. Spelers mogen de bal dragen of schoppen. Het afspelen met de handen naar een teamgenoot (passen) mag alleen in achterwaartse richting. Line-out: Een line-out wordt gegeven wanneer de bal over de zijlijn is gegaan. Een aantal spelers van ieder team gaan in een rij naast elkaar staan. Een speler van het team dat de line-out niet veroorzaakte, gooit de bal in deze tunnel. Het doel is om de ovalen bal zo snel mogelijk te bemachtigen en uit te passen naar het eigen team. Op deze manier kan het team terreinwinst boeken. Maul: Een maul doet zich voor wanneer de baldrager wordt vastgehouden door één of meerdere tegenstanders en één of meerdere teamgenoten. Alle betrokkenen blijven hierbij op hun voeten en bewegen in de richting van de doellijn. Ruck: Wanneer de baldrager getackeld is gaat de strijd om de bal gewoon op de grond verder. Boven de speler op de grond vormt zich dan een ruck. Van beide zijden komen spelers de ruimte vullen om zo de bal bemachtigen. Doordat de baldrager nog één beweging mag maken op het moment dat de ruck ontstaat kan hij de bal naar zijn eigen zijde brengen. Daardoor kunnen zijn teamgenoten de bal beter beschermen. De bal moet met de voeten naar de achterkant van de ruck gebracht worden. Handelingen met de handen worden bestraft. Scrum: Een scrum is een spelhervatting na een kleine technische overtreding (vb. wanneer de bal voorwaarts gevallen is of als de bal onspeelbaar geworden is.) De scrum mag gezien worden als een geordende ruck. Het team dat de fout niet beging, mag de bal inwerpen. Hierdoor heeft dit team de beste kans om een nieuwe aanval op te zetten. In een scrum stellen acht spelers van ieder team zich in een vaste formatie tegenover elkaar op en proberen door duwen in balbezit te komen. De bal wordt in de scrum gebracht door de scrum-half. De spelers mogen slechts duwen met de schouders boven de heupen. Het is niet toegestaan een scrum naar de grond te drukken. Dit wordt gezien als een overtreding.


Tackelen

Een baldrager mag getackeld worden door een tegenstander. Andere spelers dan de baldrager mogen niet worden gehinderd (obstruction). Dit wordt bestraft. Ook in de weg staan van een tackle kan worden bestraft (crossing). Een tackle bestaat uit het naar de grond brengen van een tegenstander doormiddel van je handen en armen. Daarbij mogen het hoofd en de nek niet worden geraakt (high tackle). Een speler wordt gezien als getackeld als een knie of hoger lichaamsdeel de grond raakt. De baldrager moet dan onmiddellijk aanstalten maken om de bal af te geven. Niet op tijd afgeven kan worden bestraft (holding the ball). De tackelaar moet onmiddellijk aanstalten maken om de getackelde speler de ruimte te geven de bal af te staan. Niet op tijd ruimte geven kan worden bestraft (not releasing).


Posities

Een rugbyteam heeft 15 spelers. Iedere speler heeft een rugnummer dat gelinkt is met zijn specifieke positie in het spel. De vijftien spelers van een rugbyteam zijn in twee categorieën in te delen. De spelers met rugnummer 1 t/m 8 zijn de voorwaartsen, ofwel het 'Pack', de spelers met rugnummer 9 t/m 15 zijn de driekwarters, ook wel de 'backs' genoemd. Een team mag maximaal zeven reservespelers hebben. De voorwaartsen zijn belangrijk in de spelonderdelen waarvoor kracht en techniek nodig is, bijvoorbeeld in de scrums, de rucks en de mauls. Deze spelers in de eerste rij zijn vaak zwaarder en sterker dan de backs. De meeste eerste rijers, met name de props boeten hierdoor aan snelheid in, maar er zijn hookers die qua snelheid en behendigheid met de bal in de hand niet voor de driekwarters onder doen. Tweede rijers, de locks, zorgen voor het balbezit vanuit de line-outs en voor het 'op slot zetten' van de scrum. Meestal zijn deze spelers de grootsten van het team. De derde rijers zijn de verbindingsspelers van het team die zowel een aanvallende als een verdedigende functie hebben. Zij moeten voor balbehoud en nieuw balbezit zorgen. De bijdrage van de backs is snelheid en techniek. Zij worden geacht met snelle combinaties de verdediging van de tegenstander uit positie te spelen. Tevens vormen zij het eerste verdedigingsblok, stoppen aanvallende spelers van de tegenpartij af tot het moment dat de derde rijers zich ermee kunnen bemoeien om balbezit veilig te stellen. De scrum-half en fly-half zijn de spelverdelers en worden samen de half-backs genoemd. De posities van de spelers worden meestal in het Engels aangeduid.


Scoren

Het doel van rugby is om meer punten te scoren dan de tegenstander. Dit kan op vier verschillende manieren Try: De try is de meest voorkomende manier om punten te scoren. Het houdt in dat je de bal over de trylijn van de tegenstander drukt. Deze actie levert vijf punten op. Conversie: Na het leggen van een try krijgt het scorende team altijd een conversie. Hiermee kunnen er nog eens twee extra punten verdiend worden. De conversieschop wordt genomen vanaf een plaats in het verlengde van het punt op de lijn waar de try gelegd werd. Penalty: Bij bepaalde overtredingen in het spel kan er een strafschop toegekend worden aan een team. Hierbij mag het team een kick op doel maken. Indien de bal tussen de palen, over de dwarslat belandt, krijgt dit team drie punten.Dropgoal: Bij een dropgoal wordt de bal tussen de palen en over de dwarslat gekickt in een open spelsituatie. De kick moet echter genomen worden als drop-kick. Hiervoor worden drie punten toegekend.


Mentaliteit

Hoewel het er op het veld soms hard aan toegaat, hebben rugbyers een onderlinge erecode die gebaseerd is op respect. Na een wedstrijd bedanken de teams elkaar door voor de tegenstander een erepoortje te vormen. Daarna volgt altijd de 'derde helft', waarin de sfeer kameraadschappelijk te noemen is. Tijdens een wedstrijd wordt het als onwenselijk gezien dat de beslissingen van de scheidsrechter worden bekritiseerd door spelers. De enige van wie het wordt gedoogd is de teamcaptain. Bij rugby mogen de scheidsrechters bij openlijke kritiek een penalty geven door de overtredende partij de bal te ontnemen en tien meter terug te laten gaan op het eigen terrein. Bij herhaaldelijke kritiek op de spelleiding kunnen spelers (tijdelijk) van het veld worden gestuurd.